Cây Móng bò tím
| Họ | Fabaceae |
| Tên tiếng Việt | Móng bò tím, Móng bò lan, Móng bò đỏ |
| Tên khoa học | Bauhinia purpurea L. |
| Đồng danh khoa học | B. coromandeliana DC., B. triandra Roxb., Phanera purpurea (Linn.) Benth., B. castrata Blanco |

Mô tả
Cây nhỡ hay cây gỗ nhỏ cao tới 10m. Lá cuống 2-3cm; phiến gần tròn có đường kính tới 12cm, chẻ đôi tới 1/3-1/2 với góc hẹp hay rộng, tròn hay hình tim ở gốc, tròn hay nhọn ở đầu các thùy, có lông rải rác ở mặt dưới; gân chính đến 13. Hoa thành chùm ở bên và ở ngọn với 6-10 hoa. Hoa có cuống dày, dài 7-15mm; nụ hoa hình chùy, 3-4cm; đài hoa hình mo khi hoa mở; cánh hoa hồng tới tím, hình ngọn giáo hẹp, dài 3-5cm, với móng dài 5-10mm; nhị sinh sản 3, nhị lép 5-6, dạng sợi, 6-10mm; bầu có cuống 1cm, dài 1cm, có lông nhung. Quả đậu hình dải, không lông, có vân không đều, dài tới 20-25cm, rộng 1,5-2cm, hạt 10, dẹp, hình mắt chim, rộng 5mm.
Thông tin tại TCVSG
Cây trong TCVSG ra hoa và quả khá ít so với những cây ngoài công viên nhiều ánh nắng. Thu mẫu hoa tháng 2 và tháng 5. Mỗi năm có vài đợt ra hoa nhưng không phải lúc nào cũng có hoa, quả. TCVSG hiện đang chăm sóc 9 cây, mang các mã số: 366, 422 (cao 6m), 509, 1933 (2m), 478, 517 và 590 (5m), 557 (7m) và 1934 (cao 3m).
Phân bố – Sinh Thái
- Phân bố
Loài có nguồn gốc cổ nhiệt đới nhưng không gặp cây mọc hoang dại ở Đông Nam châu Á. Ở nước ta, cây được trồng làm cảnh ở các thành phố, thị xã.
- Sinh thái
Cây thích hợp với khí hậu mưa mùa nhiệt đới.
Giá trị và công dụng
Cây được trồng ở các vùng nhiệt đới như là cây cảnh vì hoa to và đẹp, có khi trồng dọc các đường phố. Vỏ cây chứa tanin, được sử dụng ở Ấn Độ làm nguyên liệu thuộc da; nước sắc của vỏ có tính thu liễm được dùng trị ỉa chảy. Hoa có tính nhuận tràng, được dùng trong cà ri và dưa món. Rễ cây được dùng làm thuốc chống đầy hơi; ở Lào, rễ cây dùng trị bệnh sốt. Ở Malaysia, hoa được dùng nhuận tràng, lá dùng đắp vết thương, nhọt và cũng dùng trị ho. Gỗ cây khi trưởng thành có thể dùng làm nông cụ. Ở Vân Nam (Trung Quốc), rễ và lá non được sử dụng; rễ dùng trị vết bỏng, bỏng rạ hay thủy đậu, còn lá non dùng chống ho.
English Summary
The tree is grown in tropical regions as an ornamental tree because of its large and beautiful flowers, sometimes planted along streets. The bark contains tannins, which are used in India as a tanning agent; a decoction of the bark has astringent properties and is used to treat diarrhea. The flowers have laxative properties and are used in curries and pickles. The roots are used as a remedy for flatulence; in Laos, the roots are used to treat fever. In Malaysia, the flowers are used as a laxative, the leaves are used to treat wounds and boils, and also to treat coughs. The wood of mature trees can be used to make agricultural tools. In Yunnan (China), the roots and young leaves are used; the roots are used to treat burns, chickenpox, or shingles, while the young leaves are used to relieve coughs.