Mô tả

Cây gỗ cao 15-30m. Lá dài 15-25cm, với (9) 11-15 lá chét, dễ rụng; cuống lá 3-5cm và trục dài 10-12cm, không lông; lá chét, dạng giấy hoặc gần như dai, hình trứng thuôn đến hình trứng ngọn giáo, dài 4-8cm, rộng 1,5-3cm, tù đến nhọn, thường có gai mũi ở đầu, thành góc hoặc tròn ở gốc, không lông; gân bên 9-12 đôi; cuống phụ 3-4mm. Cụm hoa thành chùy ở ngọn hay gần ngọn, dài 10-15cm; lá bắc và lá bắc con dễ rụng; cuống hoa cỡ 1,5mm, có lông tơ. Hoa màu hoa cà sáng đến màu tim tím, dài đến 12mm, đài có ống 4-5mm, phần trên xẻ 5 răng mà răng dưới dài bằng ống; cánh cờ tròn, lõm, cỡ 7x7mm, có móng 2mm; cánh bên 7×3,5mm; cánh thìa 5×2,5-3mm; nhị 10, dính thành 2 bó; bầu 2-3 noãn, có lông nhung dọc các đường nối. Quả hình ngọn giáo, dài 9-14cm, rộng 2,5-4cm, không lông, màu nâu sáng, có vách dai, ở nơi có hạt thì dày và sẫm hơn; hạt 1-2, hình thận, cỡ 12,5x3mm màu nâu đo đỏ.

Thông tin tại TCVSG

Lá có 2 mặt: mặt trên xanh mốc, mặt dưới lá màu bạc. Cây thu mẫu mang mã số 528 cao gần 30m, đã nhiều lần ra hoa kết quả, có quả tháng 5-10. Còn các cây có mã số 579 (cao 21m) và 583 (cao 15m) thì chưa thấy ra hoa kết quả.

Phân bố

Loài của Mianma, Thái Lan, Lào và Việt Nam. Ở nước ta, có gặp từ Quảng Trị vào đến Đaklak, Lâm Đồng, Ninh Thuận, Đồng Nai, Bà Rịa – Vũng Tàu, Bình Phước, Tây Ninh.

Sinh thái

Thường gặp trong rừng hỗn giao rụng lá, ở độ cao 100-700m, ít khi đến 1.000m.

Công dụng

Cây cho gỗ quý, dùng để đóng các đồ gỗ như tủ, bàn ghế, các hàng mỹ nghệ như tranh, tượng, lọ hoa, … Có nhiều thứ phân biệt bởi màu sắc của gỗ, vàng hồng có vân nâu, đỏ có vân đen, tím có vân vàng,…

English Summary

The tree provides valuable timber, used for making furniture such as cabinets, tables, chairs, and handicrafts such as paintings, statues, vases, etc. Many varieties are distinguished by the color of the wood; rosewood has brown veins, red has black veins, purple has yellow veins, etc.