Mô tả

Cây cao tới 10-12m hoặc hơn, thân tròn thẳng. Lá kép có 3-6 đôi lá chét, mặt trên màu xanh nhạt, mặt dưới xanh đậm, cả 2 mặt đều không có lông. Hoa mọc ở ngọn cành; lá bắc con hình vẩy. Cụm hoa chùm kép. Hoa đơn tính; hoa đực có 6 nhị; hoa cái có bầu phủ lông nâu với vòi nhụy ngắn và đầu nhụy chia 3 thùy. Quả hạch nhọn 2 đầu, màu vàng nhạt, hạch dày, nhẵn, 3 ô.

Thông tin tại TCVSG

Rễ bạnh. Vỏ thân màu xám trắng. Thu mẫu hoa tháng 4-5, thu mẫu quả tháng 5. Cây thu mẫu khá cao (13m) nên không thu được trực tiếp quả trên cành, những cành hoa gần thì không kết quả. Quả thuôn dài, dài 2,5-3,5cm, đường kính khoảng 1,5cm, vị chua. TCVSG đang chăm sóc 2 cây, mang các mã số: 1070 (cao 8m) và 1480 (13m). Cả 2 cây đều ra hoa hằng năm nhưng chỉ biết có quả ở cây 1480.

Phân bố

Phân bố ở các nước Đông Dương và Trung Quốc. Ở nước ta, có gặp từ các tỉnh phía Bắc, nhiều nhất ở Quảng Bình, Thái Nguyên, Phú Thọ,… vào tới Tây Ninh và An Giang.

Sinh thái

Cây mọc hoang ở rừng thứ sinh và nguyên sinh trên đất ẩm, hoặc hơi khô, ở độ cao từ 500m trở xuống. Thường mọc lẫn với các loài cây lá rộng khác như lim xanh, lim xẹt, xoan đào, ngát, nhưng cũng có khi mọc thành loại hình trám chiếm ưu thế. Ưa sáng, mọc nhanh. Tái sinh bằng hạt mạnh trong rừng thứ sinh có tán che.

Công dụng

Gỗ dùng để xẻ ván, làm nhà, đóng đồ thông thường, làm củi. Nhựa trám làm hương, chế tinh dầu trám và tùng hương dùng trong công nghiệp sơn và in. Hạt dùng để ép dầu. Quả trám chín dùng để ăn, muối làm ô mai. Rễ, lá và quả được sử dụng làm thuốc. Thường dùng chữa: 1. Sưng hầu họng, sưng amygdal; 2. Ho, nắng nóng khát nước; 3. Viêm ruột, ỉa chảy, lỵ; 4. Động kinh. Liều dùng: 3-10g, dạng thuốc sắc. Quả tươi trị ngộ độc cá thối. Khi dùng quả, bỏ hạt đi và nhai hay chiết lấy dịch để dùng. Hạt dùng trị giun và hóc xương. Vỏ dùng trị dị ứng sơn, đau nhức răng.

English Summary

The wood is used for sawing planks, building houses, making common furniture, and as firewood. The resin of the Canarium tree is used to make incense, and Canarium and pine resin essential oils are used in the paint and printing industries. The seeds are used to press oil. Ripe Canarium fruit is eaten and salted to make candied fruit. The roots, leaves, and fruit are used medicinally. Commonly used to treat: 1. Swelling of the throat and tonsils; 2. Cough, thirst due to heatstroke; 3. Intestinal inflammation, diarrhea, dysentery; 4. Epilepsy. Dosage: 3-10g, in decoction form. Fresh fruit is used to treat poisoning from rotten fish. When using the fruit, remove the seeds and chew or extract the juice for use. The seeds are used to treat worms and bone lodged in the throat. The bark is used to treat paint allergies and toothaches.