Tên khoa học: Tectona grandis L.f.

Họ: Verbenaceae (Cỏ roi ngựa).

Tên gọi khác: Tếch

Mô tả

Giá tỵ thuộc dạng cây to, cành cây khi còn non có hình vuông và phủ một lớp lông hình sao có màu gỉ sắt.

Lá cây có kích thước lớn, mọc đối, phiến lá có dạng hình trứng rộng, mặt trên của lá nhẵn, trừ các gân, mặt dưới của lá phủ một lớp lông hình sao có màu vàng nhạt.

• Hoa màu trắng, mọc thành xim, phủ một lớp lông hình sao.
• Quả thuộc dạng quả hạch, có dạng hình cầu, có đài hoa tồn tại.

Thông tin tại TCVSG

TCVSG hiện đang chăm sóc 3 cây, mang các mã số: 49 (cao 13m), 492 (khoảng 10m) và 1293 (cao 15m). Cả 3 cây đều ra hoa kết trái mỗi năm. Hoa lưỡng tính. Bao phấn dễ rụng. Sau khi ra hoa khoảng 2 tháng thì quả non có đường kính khoảng 1 cm. Đến tháng 7 thì bắt đầu có quả chín. Quả phủ lông nhung màu nâu sẫm. Cơm hạt dày, màu trắng. Bên trong hạt có nhiều dầu.

Phân bố

Giá tỵ phân bố ở Ấn Độ, Trung Quốc, Myanmar, Thái Lan, Campuchia, Malaysia, Indonesia, Lào, Philippin và Việt Nam. Tại nước ta, cây được trồng rải rác tạo thành các khu rừng thuần loại.

Giá tỵ là loài mọc hoang, đôi khi cũng được trồng. Cây có bản chất là loài ưa sáng, ưa khí hậu nóng ẩm, sinh trưởng và phát triển tốt ở những khu vực có đất thịt.

Công dụng

• Gỗ cây Giá tỵ thường được dùng để chữa viêm da. Nhân dân còn sử dụng bột gỗ đem sắc với nước để làm nước súc miệng dùng để chữa viêm ở khoang miệng, viêm lợi. Nước sắc khi uống có tác dụng trừ giun, chữa chứng khó tiêu.
• Hạt dùng để chế dầu để kích thích mọc tóc. Cao gỗ khi bôi lên vết thương của trâu bò có tác dụng chống thối
• Trong những năm kháng chiến, các chiến sĩ của ta còn dùng cây Giá tỵ để làm báng súngdo đó nó còn có tên gọi là cây Báng súng.

English Summary

The wood of the Giả tỵ tree is commonly used to treat dermatitis. People also use wood powder boiled in water as a mouthwash to treat oral inflammation and gum disease. The decoction, when drunk, helps expel worms and treat indigestion.
The seeds are used to make oil that stimulates hair growth. The wood extract, when applied to wounds on buffaloes and cattle, helps prevent rot.