Mô tả

Cây gỗ lớn cao 8-20m. Cành, nhánh to và xòe rộng; tán hình ô, dày rậm. Vỏ màu xanh đen, có xơ. Lá đơn, mọc so le, phiến lá khi non màu hồng, khi già cứng và bóng, thường hình trái xoan dài hoặc thuôn, dài 15-30cm, rộng 3-7cm, có gốc không cân xứng, gân bên 8-10 đôi. Chùm 2-3 ở nách lá, ít hoa; hoa đơn tính cùng gốc hay lưỡng tính; 5 lá đài không lông, 5 cánh hoa rời nhau dài 15mm; 5 nhị; bầu 1 ô có lông với 5 lá noãn. Quả tròn to 7-12cm; vỏ quả có lông như nhung đen; hạt 30-50, to 1,5–2,2cm, có nhiều gốc cạnh và có vỏ cứng như sừng.

Thông tin tại TCVSG

TCVSG hiện đang chăm sóc 3 cây, mang các mã số: 49 (cao 13m), 492 (khoảng 10m) và 1293 (cao 15m). Cả 3 cây đều ra hoa kết trái mỗi năm. Hoa lưỡng tính. Bao phấn dễ rụng. Sau khi ra hoa khoảng 2 tháng thì quả non có đường kính khoảng 1 cm. Đến tháng 7 thì bắt đầu có quả chín. Quả phủ lông nhung màu nâu sẫm. Cơm hạt dày, màu trắng. Bên trong hạt có nhiều dầu.

Phân bố

Phân bố ở Việt Nam, Lào, Campuchia và Thái Lan. Ỏ nước ta, cây mọc chủ yếu ở các tỉnh Trung Bộ và Nam Bộ.

Sinh thái

Thường gặp trong rừng rậm, ở gần các sông suối. Ưa ẩm, ưa đất sét và sét lẫn sỏi đá hoặc trong các thung lũng đá vôi.

Công dụng

Gỗ xấu nên ít được sử dụng. Vỏ có sợi dài, có thể dùng bện thừng. Hạt phơi hay sấy khô có thể ép lấy dầu; dầu này được dùng để chữa bệnh phong hủi, lở ngứa ngoài da, giang mai. Vỏ cây phối hợp với những cây thuốc khác dùng chế nước uống bồi dưỡng cho phụ nữ sau khi sinh con. Quả ăn được, nhưng hạt lại có độc. Cây có dáng đẹp nên được trồng làm cây bóng mát và cây cảnh ở Hà Nội và Thành Phố Hồ Chí Minh.

English Summary

The wood is of poor quality and therefore seldom used. The bark has long fibers, which can be used for making ropes. The seeds, when dried or sun-dried, can be pressed to extract oil; this oil is used to treat leprosy, skin ulcers and itching, and syphilis. The bark, combined with other medicinal plants, is used to make a tonic drink for women after childbirth. The fruit is edible, but the seeds are toxic. The tree has an attractive shape, so it is planted as a shade tree and ornamental tree in Hanoi and Ho Chi Minh City.